دستگاه دیپلماسی دولت باید مواضع جدی تر و قاطعانه تری را درقبال اعراب حاشیه خلیج فارس اتخاذ کند!
جمهوری اسلامی ایران با وسعت ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومتر مربع وسعت دارای جمعیتی حدود ۷۷٬۱۸۹٬۶۶۹نفر است و با قرار گرفتن در موقعیت منحصر به فرد جغرافیایی در منطقه خلیج فارس به ویژه تسلط بر تنگه هرمز اهمیت آن را صدچندان کرده است. ایران در حاشیه دریای خلیج فارس با کشوری های عربی همسایه است که عمدتا سیاست های ضد ایرانی را به رهبری عربستان سعودی در عرصه سیاست خارجی خود به کار بسته اند. وسعت این کشور ها به غیر از عربستان 413576کیلومتر مربع است یعنی 5کشور عربی حاشیه خلیج فارس 25% وسعت ایران را دارا می باشند و طبعیتا جمعیت آنان نیز ازایران حتی با افزودن جمعیت عربستان پایین تر است. اما این کشورها گاهی سیاست هایی یا مواضعی را اعلام می دارند که بسیار فراتر از شخصیت و جایگاه آنان در نظام بین الملل است. یکی از عوامل یا مقدورات کشورها در اجرای سیاست های دفاعی و خارجی عوامل جغرافیایی و یا ژئوپلتیکی می باشد که با نگاهی به مواضع این کشورها در قبال ایران به یک طنز سیاسی شباهت دارد تا یک موضع سیاسی! این کشورها که در مجمعی به نام اتحادیه عرب هر از چندگاهی گردهم می آیند تا ایران هراسی را به دلیل افزایش قدرت ایران در منطقه گسترش دهند با اعلام بیانیه هایی که جمهوری اسلامی ایران را به دخالت در امور داخلی کشورها و حمایت از تروریست ها متهم می کنند. این موضوع کمی مارا به تعجب می اندازد که این کشورها براساس چه پشتوانه و مقدوراتی و یا چه سیاست های موفقی در منطقه اینگونه زبان به گستاخی می گشایند و ایران را به اتهامات واهی متهم می کنند. این کشورها به ویژه عربستان سعودی که سابقه تقابل آن با ایران به سالیان دوری می رسد فقط توانسته سیاست آشوب، تنش ، گسترش افراط گرایی، تروریست پروری و حمایت از آنان را در منطقه پیاده کند به طوری که این سیاست ها حتی گریبان متحدان خودی را هم گرفته و امروز شاهد تغییراتی در مواضع خود در قبال عربستان هستیم. آخرین دستاورد منفی عربستان که چهره خود را در نظام بین الملل مخدوش کرده اعدام رهبر شیعیان عربستان آیت الله نمر است که قریب به اتفاق کشورها و سازمان های بین اللمللی حتی به طور ظاهری آن را محکوم کرده و مردم کشورهای مختلف جهان نیز غیورتر از روسای کشور خود با برپایی تظاهراتی این اقدام را محکوم کردند. کشور ایران نیز پیشتر از همه این اعدام را محکوم کرد و مراتب اعتراض خود را اعلام کرد اما متاسفانه رویه ای که در دیپلماسی ما عادی شده اعلام واکنش سطحی به این دست اقدامات است. درحالی دیپلماسی مهمترین شاخصه سیاست خارجی کشورهاست و می تواند قدرت و اقتدار یک کشور را به منصه ظهور برساند. ازاین رو از مسئولین دیپلماسی کشور انتظار می رود در قبال این از دست کشورها که در جایگاه تقابل با ایران نیستند واکنش و رویکرد فعال تری و جدی تری نشان دهد تا شاهد گستاخی های و بیانیه هایی گاه و بی گاه این جزایر کوچک در همسایگی خود نباشیم
با این رویكرد به معنای حمله و تهاجم به عربستان سعودی یا کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیست، بلكه به معنای اتخاذ یك رویكرد فعال و قاطعانه برای مهار اقدامات خصمانة این کشورها علیه جمهوری اسلامی ایران می باشد. یكی از شاخص های این رویكرد پیگیری های حقوقی در مجامع بین المللی علیه برخی اقدامات سعودی هاست. بهعنوان مثال، عربستان البته با همكاریِ آمریكا و دیگر كشورها اتهام مضحكی را در مهر ماه سال 89 علیه ایران مطرح نمود و مدعی شد كه سپاه قدس ایران قصد ترور " عادل الجبیر" سفیر عربستان در واشنگتن را داشته است. این كشورها با این اتهام مضحك، ضمن جوسازی رسانه ای علیه ایران، قطعنامه ای را با 106 رأی مثبت در مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب رساندند كه در آن ایران را به طور غیرمستقیم محكوم شده بود. سه سال پس از آن قضیه، در آبان سال92 انفجار مهیبی در مقابل سفارت جمهوری اسلامی ایران در بیروت شكل گرفت كه منجر به كشته شدن 23 نفر و زخمی شدن 146 نفر گردید؛ انفجاری كه مسئولیت آن را گروهی موسوم به گردان "عبدالله عزام " به عهده گرفت. رهبریِ این گردان بر عهدة یك تبعة سعودی به نام "ماجد الماجد" بود كه پس از دستگیریِ وی توسط سرویس های امنیتی لبنان علی رغم درخواست ایران برای بازجویی از وی كه مخالفت عربستان را در پی داشت جسد وی پس از مرگ مشكوك او به عربستان منتقل گردید و حتی شنیده شد كه از سوی حكومت سعودی به خانوادة ماجد الماجد نشان عالی اهدا شده است. لازم بود كه دستگاه دیپلماسیِ جمهوری اسلامی در این زمینه با استفاده از تمام ظرفیت های موجود دست به اقدام حقوقی علیه عربستان بزند.شاخص دیگر در این رویكرد اتخاذ مواضع قاطعانه و جدیتر از مسئولین دیپلماسی كشور در برابر یاوه گویی ها و گزافه گویی های مقامات سعودی و خلیجک های عربیست. در این زمینه مواضع خوبی اتخاذ شده است، ولی نیازمند قاطعانه تر شدن آنها هستیم. بهعنوان مثال در برابر برخی مواضع سعودی ها مانند مخالفت های علنی آن ها با توافق هسته ای یا مخالفت علنی آ نها با دعوت با نكی مون از ایران برای شركت در كنفرانس صلح سوریه موسوم به ژنو 2 موضع قاطعی اتخاذ نشد. لازم به توضیح است كه در راستای دعوت بان كی مون از ایران برای حضور در مذاكرات ژنو2، عربستان در یك موضع گیری رسمی اعلام كرد كه ایران صلاحیت حضور در ژنو 2 را ندارد و سعودالفیصل؛ وزیر خارجه عربستان تاكید كرد، من از موضع ائتلاف معارضان مبنی بر رد مشاركت ایران در كنفرانس ژنو 2 حمایت می كنم. شاخص دیگر این رویكرد اصرار و پافشاری جمهوری اسلامی بر مواضع فعلی خود در محور مقاومت و حمایت از سوریه و عراق در برابر گرو ه های خشونت طلب و تكفیری است. امیدواریم در آینده نزدیک دیپلماسی قاطعانه تری را مقامات کشورمان در برابر اینگونه مواضع شاهد باشیم.
محسن رحمانی واسوکلایی.